Konflikt zbrojny w Ukrainie trwa nieprzerwanie od 3 lat i miliony ludzi nadal potrzebują pomocy. Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca (IFRC) wraz ze stowarzyszeniami krajowymi, takimi jak Polski Czerwony Krzyż, i w ścisłej współpracy z Ukraińskim Czerwonym Krzyżem, nieustannie pracuje nad dostarczaniem pomocy tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna — wzmacniając logistykę, rozbudowując magazyny i zapewniając, że zapasy ratujące życie dotrą do osób dotkniętych kryzysem. W Polsce PCK skupia się przede wszystkim na pomocy osobom z Ukrainy w ramach długofalowych programów integracyjnych.
Polski Czerwony Krzyż ruszył na ratunek Ukrainie od pierwszych godzin konfliktu zbrojnego. Ratownicy Polskiego Czerwonego Krzyża pojawili się ze sprzętem na granicy polsko-ukraińskiej natychmiast, współorganizując na miejscu punkty recepcyjne i medyczne dla uchodźców z Ukrainy. Wolontariusze PCK dystrybuowali wśród potrzebujących przekraczających granicę: żywność, wodę pitną, koce, ciepłą odzież, proponując pomoc w nawiązaniu kontaktu z bliskimi, z którymi utracili kontakt w czasie ewakuacji . W pierwszych dniach konfliktu do Ukrainy ruszyły transporty humanitarne pod znakiem Czerwonego Krzyża. Dostarczyliśmy blisko 6 tys. ton pomocy (żywność, leki, środki higieniczne, generatory prądu). Dotychczas Polski Czerwony Krzyż zrealizował ich ponad 1000, dostarczając m.in. produkty spożywcze, higieniczne oraz medyczne, a także najbardziej potrzebne urządzenia, takie jak przemysłowe agregatory prądu, pozwalające działać m.in. szkołom i szpitalom. Wsparcie otrzymało ponad 2 mln osób, a wartość udzielonej pomocy przekroczyła 300 mln zł.
„Polski Czerwony Krzyż od początku angażuje się w pomoc osobom z Ukrainy, które znalazły schronienie w naszym kraju. Sieciowość organizacji, blisko 200 oddziałów, pozwala na szybkie docieranie z pomocą i określanie bieżących potrzeb uchodźców. Dzięki wsparciu darczyńców i wolontariuszy udało nam się zapewnić uchodźcom żywność, opiekę medyczną, wsparcie psychospołeczne oraz pomoc w integracji z polskim społeczeństwem. Początkowo priorytetem było niesienie pomocy humanitarnej, dziś – 3 lata po wybuchu konfliktu zbrojnego, najważniejsza jest długofalowa integracja społeczno-zawodowa. Dzięki kompleksowym programom wsparcia PCK umożliwia osobom z Ukrainy stabilizację i rozwój, oferując im możliwość edukacji i nabycia nowych kompetencji oraz pomoc w wejściu na rynek pracy, czy wsparcie w wynajmie mieszkań” – mówi Michał Mikołajczyk, członek Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża.
Dla całego ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca pomoc Ukrainie jest największą i najtrudniejszą operacją humanitarną, prowadzoną od czasu II wojny światowej.
„Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca (IFRC) wykazała się ogromną solidarnością i współczuciem, zapewniając wsparcie Ukraińskiemu Czerwonemu Krzyżowi i pomagając Ukraińcom w sąsiednich krajach. W ramach operacji 60 krajowych stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca pozyskało na całym świecie na pomoc humanitarną dla Ukrainy 2,3 miliarda CHF.” – powiedziała Kate Forbes, prezeska IFRC.
Programy długofalowej pomocy dla osób z Ukrainy
Polski Czerwony Krzyż nieustannie rozwija programy aktywizujące, zapewniające uchodźcom z Ukrainy stabilizację i integrację społeczną. Pomoc nie zakończyła się po pierwszych latach kryzysu humanitarnego – dziś kładziemy nacisk na długofalowe wsparcie, umożliwiające Ukraińcom usamodzielnienie się. W ramach inicjatyw takich jak „Wspólnie do niezależności”, „Szansa na nowy start”, „Liczy się zdrowie” czy projekt „Livelihoods”, uchodźcy otrzymują kompleksową pomoc w zakresie edukacji, zatrudnienia oraz opieki zdrowotnej.
„Wspólnie do niezależności” – krok ku samodzielności
Projekt „Wspólnie do niezależności” skierowany jest do obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową w Polsce, zamieszkujących w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Jej celem jest wsparcie w osiągnięciu samodzielności. W ramach programu uczestnicy otrzymują wsparcie finansowe na wynajem mieszkań, malejące stopniowo przez sześć miesięcy, co ma na celu ułatwienie przejścia do niezależnego życia. Dodatkowo, projekt oferuje indywidualne doradztwo zawodowe, pomoc w poszukiwaniu pracy, kursy języka polskiego oraz udział w wydarzeniach integracyjnych i adaptacyjnych. Realizacja projektu przewidziana jest do 31 marca 2026 roku, a jego całkowity budżet wynosi ponad 93 mln zł. Liderem inicjatywy jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, a partnerami Polski Czerwony Krzyż oraz PCPM. Program finansowany jest ze środków Unii Europejskiej.
Szkolenia i doradztwo zawodowe
Na Podkarpaciu realizowany jest obecnie projekt „Szansa na nowy start”, skierowany do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w tym uchodźców z Ukrainy.
Projekt skierowany jest do osób powyżej 18. roku życia, które chcą podnieść swoje kwalifikacje zawodowe i zwiększyć szanse na stabilne zatrudnienie. W ramach programu uczestnicy mogą skorzystać z szerokiego wachlarza wsparcia, obejmującego doradztwo zawodowe, szkolenia kompetencyjne oraz specjalistyczne kursy zawodowe. Wśród oferowanych szkoleń znajdują się m.in. kursy obsługi komputera, podstawy księgowości i kadr, szkolenia dla opiekunów osób starszych, kursy stylizacji paznokci, operatora wózków widłowych oraz prawa jazdy kategorii B.
Integralną częścią projektu są również czteromiesięczne płatne staże u lokalnych pracodawców, które umożliwiają uczestnikom zdobycie praktycznego doświadczenia i zwiększenie ich konkurencyjności na rynku pracy. Dla osób chcących założyć własną działalność gospodarczą przewidziano mentoring oraz doradztwo biznesowe.
Każdy uczestnik projektu otrzymuje kompleksowe wsparcie, w tym stypendia szkoleniowe i stażowe, ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz materiały szkoleniowe. Dzięki temu program zapewnia nie tylko rozwój zawodowy, ale także zwiększa stabilność życiową i perspektywy na przyszłość.
Projekt „Szansa na nowy start” realizowany jest przez Podkarpacki Oddział Okręgowy PCK i finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji na lata 2021-2027 oraz z budżetu państwa. Rekrutacja do programu jest otwarta, a liczba miejsc ograniczona.
Dzięki takim inicjatywom Polski Czerwony Krzyż skutecznie wspiera uchodźców z Ukrainy, pomagając im w integracji społeczno-zawodowej oraz w budowaniu nowego życia w Polsce.
„Liczy się zdrowie” – wsparcie dla osób wymagających leczenia
Program „Liczy się zdrowie”, realizowany przez Polski Czerwony Krzyż przy wsparciu Niemieckiego Czerwonego Krzyża, stanowił kluczowe działanie pomocowe dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce po 24 lutego 2022 roku.
Dzięki finansowaniu w wysokości 3,64 mln zł, udało się wesprzeć tysiące osób potrzebujących leków. Projekt obejmuje przede wszystkim seniorów, dzieci oraz osoby z niepełnosprawnościami, zapewniając im dostęp do niezbędnej farmakoterapii. Program prowadzony był w dwóch etapach, obejmując rejestrację i dystrybucję kodów na zakup leków we wszystkich 16 Oddziałach Okręgowych PCK. W sumie wydano 12 806 kodów, z czego 10 791 trafiło do obywateli Ukrainy, a 2015 kodów zostało wydane obywatelom Polski.
Dzięki inicjatywie „Liczy się zdrowie”, Polski Czerwony Krzyż realnie wspiera uchodźców z Ukrainy, zapewniając im dostęp do leczenia oraz poprawiając ich bezpieczeństwo zdrowotne w Polsce. Projekt ten jest kolejnym krokiem w długofalowej strategii pomocy osobom, które znalazły się w trudnej sytuacji zdrowotnej i życiowej w wyniku wojny.
„Livelihoods” – aktywizacja zawodowa uchodźców
Przez trzy lata realizacji programu „Livelihoods”, Polski Czerwony Krzyż ze wsparciem Hiszpańskiego Czerwonego Krzyża skutecznie wspierał uchodźców w znalezieniu pracy i integracji na polskim rynku. Jego głównym celem jest zwiększenie szans na zatrudnienie i poprawa dostępu do lokalnego rynku pracy dla osób, które opuściły Ukrainę w wyniku konfliktu i tymczasowo osiedliły się w Polsce. Działania obejmują profesjonalne doradztwo zawodowe, kursy językowe, wsparcie psychologiczne i prawne, a także pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub rozpoczęciu własnej działalności gospodarczej.
Z kursów skorzystało ponad 5 757 osób, a ponad 1 300 uczestników znalazło zatrudnienie. Projekt obejmował doradztwo zawodowe, szkolenia językowe oraz kursy przygotowujące do pracy w różnych sektorach, takich jak opieka nad osobami starszymi, administracja czy logistyka.
Nieodłącznym aspektem aktywizacji zawodowej są szkolenia i kursy, które dostosowano do potrzeb rynku pracy. W ramach projektu zorganizowano do tej pory 391 kursów języka polskiego, w których uczestniczyło 2 301 osób, co miało kluczowe znaczenie dla ich integracji i zwiększenia szans na znalezienie zatrudnienia. Ponadto, 2 420 uczestników wzięło udział w kursach zawodowych obejmujących m.in. szkolenia z zakresu obsługi komputera i programów biurowych, kursy księgowości i kadr, szkolenia dla opiekunów osób starszych, a także kursy operatora wózków widłowych czy prawa jazdy kategorii B.
Projekt jest realizowany w województwach: podkarpackim, małopolskim, dolnośląskim, mazowieckim oraz pomorskim. Aktywność oddziałów PCK w miastach takich jak Rzeszów, Kraków, Warszawa, Wrocław czy Gdańsk pozwoliła na dotarcie do szerokiego grona beneficjentów i dostosowanie wsparcia do lokalnych uwarunkowań rynku pracy.
Dzięki tak kompleksowemu podejściu, projekt „Livelihoods” nie tylko zwiększał szanse uchodźców na rynku pracy, ale także przyczyniał się do ich pełniejszej integracji ze społeczeństwem polskim, pomagając im w budowaniu stabilnej przyszłości w nowym kraju.
Łączenie rodzin
Polski Czerwony Krzyż w ramach współpracy z Międzynarodowym Komitetem Czerwonego Krzyża (ICRC) pomaga w łączeniu rodzin rozdzielonych przez konflikt zbrojny w Ukrainie. Prowadzony jest program „Restoring Family Links” (Przywracanie więzi rodzinnych), który wspiera odnalezienie i przywrócenie kontaktu z członkami rodzin, pomagając uchodźcom i osobom wewnętrznie przesiedlonym w Ukrainie.
Dotychczas rozpoczęto procedurę poszukiwawczą dla 647 osób, z czego 191 zostało zakończonych pozytywnie.
Polski Czerwony Krzyż udziela także pomocy osobom starszym, z problemami zdrowotnymi znajdującymi się w trudnej sytuacji życiowej, dla których samodzielna podróż do krewnych byłaby niemożliwa. Dotychczas PCK przeprowadził 105 takich transportów humanitarnych.
Dodatkowo PCK udziela pomocy osobom z Ukrainy, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, w postaci zakupu sprzętu rehabilitacyjnego oraz pokrycia kosztów transportu zwłok lub urny z Polski do Ukrainy.
Pomoc i integracja trwa nadal
Centra Integracji, w których uchodźcy mogą nie tylko uczestniczyć w szkoleniach, ale również otrzymywać kompleksowe wsparcie społeczne, stały się miejscami spotkań i budowania społeczności, gdzie organizowane są warsztaty zawodowe, zajęcia dla dzieci oraz kursy językowe na różnych poziomach zaawansowania. Dzięki temu uczestnicy programów PCK mają okazję zdobywać nowe kompetencje, a jednocześnie nawiązywać kontakty, które pomagały im w lepszej adaptacji do życia w Polsce. Każdego miesiąca z usług centrów korzysta prawie 4 tys. osób.
Szkolenia – Pierwsza Pomoc Psychologiczna
W ramach projektu EU4Health, zapewniono wsparcie psychospołeczne dla 4109 osób dotkniętych konfliktem zbrojnym w Ukrainie, przebywających na terenie Polski. Beneficjenci mieli dostęp do szerokiego wachlarza usług, w tym konsultacji psychologicznych na infolinii, pierwszej pomocy psychologicznej, programu „Przyjaciel w kontakcie”, sesji wsparcia grupowego i zarządzania stresem. Dzieci mogły korzystać z zajęć psychoedukacyjno-integrujących, a dorośli – z warsztatów integracyjnych oraz aktywności społecznych i kulturalnych z komponentem pierwszej pomocy psychologicznej. Dzięki tym działaniom osoby poszkodowane otrzymały niezbędne wsparcie emocjonalne i narzędzia do radzenia sobie z trudną sytuacją życiową.
Istotnym elementem projektu było również podnoszenie kompetencji osób niosących pomoc, czego efektem było przeszkolenie 887 osób, w tym 167 nauczycieli i opiekunów w zakresie pierwszej pomocy psychologicznej (PPP) dla dzieci. Szkolenia obejmowały zarówno ogólne zagadnienia PPP, jak i specjalistyczne kursy dla nauczycieli oraz warsztaty poświęcone dbałości o dobrostan pracowników i wolontariuszy. Uczestnicy zdobyli praktyczne umiejętności wspierania osób w kryzysie, radzenia sobie ze stresem oraz organizowania grupowych form wsparcia. Dzięki tym działaniom wzmocniono zarówno pomoc bezpośrednią dla uchodźców, jak i zdolność organizacji do długofalowego wsparcia psychospołecznego.
Konflikt zbrojny w Ukrainie odcisnął piętno na psychice milionów ludzi. Pomoc udzielana jest zarówno stacjonarnie, jak i telefonicznie – infolinia PCK jest obsługiwana przez ukraińskich specjalistów. PCK uruchomił bezpłatną i anonimową infolinię, dostępną od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–17:00. Pod numerem +48 800 088 136 (dla połączeń z Polski) oraz +48 221 520 620 (dla połączeń z zagranicy), osoby potrzebujące mogą uzyskać pomoc informacyjną i psychologiczną od przeszkolonych specjalistów.
Pomoc Ukrainie trwa nadal
Dzięki wsparciu darczyńców i partnerów biznesowych, pomoc Ukrainie jest kontynuowana w ramach długofalowych programów. Polski Czerwony Krzyż koncentruje się na aktywizacji zawodowej, wsparciu integracyjnym oraz pomocy psychologicznej i zdrowotnej.
Polski Czerwony Krzyż otrzymał za swoją pracę prestiżową nagrodę International Humanitarian Service Award, przyznawaną w Waszyngtonie przez Amerykański Czerwony Krzyż.
Po trzech latach wyzwania pozostają nadal ogromne. Miliony ludzi są przesiedlone, walcząc o odbudowę swojego życia w nowych krajach swojego pobytu. Bez oszczędności i z rosnącymi kosztami utrzymania, wielu nie ma innego wyboru i wraca do domu. Ale powrót już nie jest taki sam jak przedtem — domy, szkoły, szpitale i źródła utrzymania zostały zniszczone. Dostęp do opieki zdrowotnej i edukacji to dla nich codzienna walka. Dlatego tak ważna jest pomoc zarówno w krajach, w których przebywają uchodźcy, jak i w samej Ukrainie.
Każdy, kto chce wesprzeć działania PCK na rzecz pomocy osobom z Ukrainy, może dokonać dowolnej wpłaty: Wspieraj nas – Polski Czerwony Krzyż
